Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Νοέμβριος 2012

Κύριε Πρόεδρε,

Με λύπη διαβάζω δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών, οι οποίες κατατάσσουν το ΠΑΣΟΚ πέμπτο κόμμα, με ποσοστό χαμηλότερο από το μισό των πρόσφατων εκλογών του Ιουνίου.

Είναι προφανές ότι το ΠΑΣΟΚ έχει σοβαρές ευθύνες για την εδραίωση των πελατειακών σχέσεων, που διόγκωσαν τον δημόσιο τομέα και οδήγησαν στα σημερινά ελλείμματα. Παρά τις μεταρρυθμίσεις (ο Νόμος Πεπονή, ίδρυση ΑΣΕΠ και άλλες), ο ομφάλιος λώρος με τα συντεχνιακά συμφέροντα συγκεκριμένων ομάδων δεν είχε ποτέ αποκοπεί.

Εκτός απ’ τις ευθύνες, το ΠΑΣΟΚ πληρώνει την υπεύθυνη διαχείριση της κρίσης χρέους που βιώνει η χώρα. Η Κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου, στην οποία συνθητεύσαμε, γλίτωσε την Ελλάδα από την ανεξέλεγκτη χρεωκοπία και έβαλε τις βάσεις για την παγκόσμια πρωτοτυπία του μηχανισμού χρηματοδοτικής στήριξης ΕΕ-ΔΝΤ, ο οποίος μας χρηματοδοτεί με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους για όσο χρόνο προχωράμε στις απαραίτητες δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις.

Παράλληλα, πληρώνουμε ιδιαίτερα ακριβά την απραξία των Υπουργών μας που δεν προχώρησαν βασικές μεταρρυθμίσεις, σε ουσιαστικά θέματα διακυβέρνησης, καθώς υπολόγιζαν το ατομικό πολιτικό τους κόστος, την αδικαιολόγητη άρση στήριξης της Κυβέρνησής μας από τους δικούς μας βουλευτές μερικοί από τους οποίους σήμερα είναι πάλι στο ΠΑΣΟΚ και κάνουν τα ίδια και την απουσία διαλόγου, διαδικασιών και προσανατολισμού στο κίνημά μας.

Ο κοινωνικός χώρος της Κεντροαριστεράς είναι βέβαια εδώ και περιμένει. Δυστυχώς όμως δεν τον εκφράζουμε πλέον.

Είναι ιδιαίτερα θετική εξέλιξη η εκκίνηση των διαδικασιών του συνεδρίου. Για να έχουν νόημα όμως και πιθανότητες επιτυχίας οι διαδικασίες αυτές, υπάρχουν κατά την άποψή μου δύο προϋποθέσεις:

1. Η έναρξη συζήτησης για το εκλογικό σύστημα και η κατάργηση του σταυρού προτίμησης, που ευθύνεται για τη σημερινή πελατειακή λογική, για τον υδροκέφαλο και αναποτελεσματικό δημόσιο τομέα.
2. Η αναγνώριση τάσεων με συγκεκριμένες προτάσεις και σημεία, που θα οδηγήσουν σε στρατηγικές αποφάσεις και στην αναλογική εκλογή των οργάνων και της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ από το συνέδριο.

Η συμμετοχή μου στις διαδικασίες είναι αυτονόητη στο βαθμό που αυτές θα έχουν πιθανότητες να οδηγήσουν το κίνημά μας σε καλύτερες μέρες.

Advertisements

Read Full Post »


Παίζεται αν δοθεί με μία τελικά. Η ανακατωσούρα στο πολιτικό σκηνικό, η διάλυση του πασοκ με τους “ανησυχούντες” για την έδρα τους πολιτευτές να την κάνουν με βηματάκια ένας-ένας, οι δημοσκοπήσεις που φέρνουν πρώτη με διαφορά την “υπόσχεση” για πλήρη μονομερή διαγραφή των χρεών, υποχρεώνει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να το ξανασκεφτούν. Ενας – ένας οι εκπρόσωποι των δανειστών, δηλώνουν οτι είναι εξαιρετικά πλέον επισφαλές να δοθούν και άλλα χρήματα σε μια χώρα που η πλειοψηφία των πολιτών πείθεται οτι είναι σωστό να μην πληρωθεί ούτε ένα ευρώ από τα δανεικά. Λένε, πως θα πείσουμε τους πολίτες μας να συμφωνήσουν να δοθούν δανεικά και αγύριστα;

Και εδώ τι συμβαίνει;
Εκτός από την επικρατούσα πλέον άποψη του να μην δώσουμε ούτε ένα ευρώ πίσω, οτι είναι σχετικά εύκολο να διαπραγματευθούμε ένα “βελούδινο διαζύγιο” και να πορευτούμε μόνοι και ωραίοι σαν Έλληνες υπερήφανοι, έχει εμπεδωθεί σχεδόν στους γενικώς άσχετους πολίτες, οτι ΔΕΝ χρειαζόμαστε άλλα λεφτά, οτι θα τα βγάλουμε πέρα μόνοι μας χωρίς άλλα δανεικά.

Αλλά η πραγματικότητα είναι αμείλικτη:

“ΑΣΦΥΚΤΙΚΕΣ πιέσεις θα δεχθούν τα κρατικά ταμεία για να καλυφθούν ανάγκες πληρωμών ύψους 8 δισ. ευρώ μέσα στο Νοέμβριο, την ώρα που τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου έχουν υποχωρήσει κάτω από τα 500 εκατ. ευρώ.
Στο υπουργείο Οικονομικών έχει σημάνει συναγερμός εξαιτίας των πέντε ταμειακών υποχρεώσεων συνολικού ύψους 8,1 δισ. ευρώ που πρέπει να εκπληρωθούν μέσα στο Νοέμβριο.
Αυτές είναι:
 Η κάλυψη εντόκων γραμματίων εξάμηνης διάρκειας και ποσού 1,6 δισ. ευρώ που λήγουν στις 9 Νοεμβρίου.
 Η πληρωμή μισθών και συντάξεων στο Δημόσιο στις 15 του μήνα. Απαιτείται ποσό 650 εκατ. ευρώ.
 Η αποπληρωμή εντόκων γραμματίων τρίμηνης διάρκειας και ύψους 5 δισ. ευρώ που λήγουν στις 16 Νοεμβρίου.
 Η κάλυψη αναγκών ασφαλιστικών ταμείων 800 εκατ. ευρώ έως τις 20 Νοεμβρίου.

Προμήθεια 120 εκατ. ευρώ για τα δάνεια που έχει πάρει η Αθήνα από την τρόικα (έως 30 Νοεμβρίου).

Ειδικά τους τελευταίους τέσσερις μήνες, τα μόνα χρήματα με τα οποία πορεύεται το ελληνικό κράτος είναι τα τρέχοντα έσοδα από φόρους, είτε παρακρατώντας τα χρήματα νοικοκυριών και επιχειρήσεων (από επιστροφές φόρου εισοδήματος, ΦΠΑ κ.λπ.) είτε «παγώνοντας» τις πληρωμές προς τους προμηθευτές.
Πρόκειται ουσιαστικά για “αναγκαστικό εσωτερικό δάνειο” του Δημοσίου από ιδιώτες, που έχει ξεπεράσει πια τα 10 δισ. ευρώ.

Από την τελευταία δόση που έλαβε η χώρα μας –βάσει των εκθέσεων προόδου της τρόικας– πέρασαν σχεδόν 7 μήνες.
Ήδη τα ταμειακά διαθέσιμα θα είχαν εξαντληθεί από τον Αύγουστο, εάν η κυβέρνηση δεν εξεύρισκε διαρκώς «τεχνάσματα» για να κερδίζει χρόνο:
1. Ζητήθηκε η έγκριση της τρόικας προκειμένου να χρησιμοποιηθεί το «μαξιλαράκι» του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ). Έτσι, το ελληνικό Δημόσιο «δανείστηκε» προσωρινά 3 δισ. ευρώ από τα κεφάλαια του ΤΧΣ.
2. Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) αποδέσμευσε στα τέλη Ιουνίου 1 δισ. ευρώ από τη δόση του Μαΐου. Αντί να αποδοθούν τα 900 εκατ. εφάπαξ για τη συμμετοχή της Ελλάδας στον νέο μηχανισμό στήριξης (ESM), συμφωνήθηκε η εν λόγω υποχρέωση να εξοφληθεί σε δύο ισόποσες δόσεις των 450 εκατ. ευρώ, με πρώτη τον Ιούλιο και δεύτερη τον Οκτώβριο. Έτσι, το Δημόσιο κράτησε 550 εκατ. αντί για μόλις 100 εκατ. ευρώ.
3. Το ελληνικό Δημόσιο συνέχισε να αντλεί ρευστότητα, με μεγαλύτερες εκδόσεις εντόκων γραμματίων από το προκαθορισμένο.
4. Διατάχθηκε ολική παύση πληρωμής των οφειλών του Δημοσίου προς τους ιδιώτες, διαδικασία που υπολογίζεται να αυξήσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του στα 8-9 δισ. ευρώ μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου (έναντι 6,8 δισ. το Μάιο και 7,9 τον Αύγουστο), στερώντας την αγορά από χρήματα που της ανήκουν.”

Εντός του Νοεμβρίου το Δημόσιο πρέπει να πληρώσει 8,1 δισ. με χρήματα που δεν υπάρχουν

Να πω καλημέρα;

Read Full Post »


Του Αριστου Δοξιαδη*

Οποιος έχει ασχοληθεί, γνωρίζει το παράδοξο του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα. Ενώ οι δημόσιες δαπάνες για παιδεία, υγεία και συντάξεις ήταν σχετικά υψηλές, το κοινωνικό τους αποτέλεσμα ήταν απαράδεκτα χαμηλό. Το σύστημα συντάξεων είχε την παγκόσμια πρωτοτυπία να ανακατανέμει το εισόδημα προς τα πάνω. Το δημόσιο σχολείο, με σχεδόν την υψηλότερη αναλογία δασκάλων προς μαθητές στην Ε.Ε., είχε σχεδόν τις χειρότερες επιδόσεις στις διεθνείς εξετάσεις PISA. Στο σύστημα υγείας, οι ανισότητες στην πρόσβαση ήταν τριτοκοσμικού επιπέδου.

Η αιτία είναι ότι δεν υπήρχαν ισχυροί παίκτες να υπερασπιστούν την ποιότητα και την ισότητα των παροχών. Αυτό είναι επίσης παράδοξο. Η μεγάλη πλειονότητα των πολιτικών και των πολιτών, διαχρονικά, ομνύουν στη δημόσια παιδεία και στην κοινωνική ασφάλιση. Οσοι, ελάχιστοι, προτείνουν μικρότερο κοινωνικό κράτος με αυξημένο ρόλο της αγοράς, θεωρούνται από γραφικοί ως ανάλγητοι. Υπήρχαν λοιπόν πολλοί ισχυροί που υπερασπίζονταν το ύψος των κοινωνικών δαπανών και τον αριθμό των απασχολούμενων στις υπηρεσίες. Δεν νοιάζονταν όμως για το αποτέλεσμα.

Ο κύριος λόγος, πιστεύω, βρίσκεται στη συμπεριφορά των ελίτ. Δεν εννοώ τους πολύ πλούσιους, οι οποίοι σε κάθε κοινωνία επιλέγουν ιδιωτικές λύσεις για σχολεία, πανεπιστήμια και γιατρούς. Εννοώ τους πολιτικούς και άλλες ομάδες που διαμορφώνουν τον δημόσιο λόγο, έχουν ιδιαίτερη πρόσβαση στην πολιτική εξουσία και ασκούν οι ίδιοι καθημερινή εξουσία στις ζωές των πολλών: δημοσιογράφοι, δικηγόροι, πανεπιστημιακοί, μηχανικοί, κ.ά., αλλά και η «εργατική αριστοκρατία» που ελέγχει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Είναι, σε γενικές γραμμές, αυτοί που ο Γκράμσι ονόμαζε οργανικούς διανοούμενους.

Σε χώρες με καλό κοινωνικό κράτος, η πλειονότητα αυτών των ομάδων έχουν ταυτίσει τις προσωπικές τους τύχες με το μεγάλο πλήθος των εργαζομένων και των αδύναμων που ωφελούνται από αυτό. Στέλνουν τα παιδιά τους στο δημόσιο σχολείο, πηγαίνουν στο δημόσιο νοσοκομείο, παίρνουν σύνταξη με τους ίδιους κανόνες όπως όλοι οι άλλοι.

Ενώ εδώ, στη χώρα της υποκρισίας, όλες αυτές οι ομάδες διεκδικούσαν και πετύχαιναν εξαιρέσεις μέσα στο κοινωνικό κράτος, ή επέλεγαν ιδιωτικές λύσεις. Τα ευγενή επαγγέλματα είχαν τα δικά τους ταμεία, προνομιούχα και επιχορηγούμενα με ειδικούς πόρους. Είχαν ιδιαίτερες συμβάσεις με ιατρούς και κλινικές.

Οσο μεγαλύτερος ήταν ο σαματάς για τις χαμηλές συντάξεις «πείνας», τόσο μεγάλωναν οι ψηλότερες, με ρυθμίσεις και επιδόματα που δεν ωφελούσαν τους φτωχούς. Διαχρονικά οι ελίτ διεκδικούσαν υψηλές κοινωνικές δαπάνες, αλλά φρόντιζαν να παίρνουν από αυτές τη μερίδα του λέοντος.

Στην παιδεία, οι αντικαπιταλιστές πολιτικοί στέλνουν τα παιδιά τους στα καλά ιδιωτικά σχολεία, και οι περισσότεροι δημοσιογράφοι τους δικαιολογούν – ενώ στη Βρετανία έγινε σάλος όταν μια πρώην υπουργός Παιδείας των Εργατικών έστειλε τον δυσλεκτικό γιο της σε ειδικό ιδιωτικό σχολείο. Οι πανεπιστημιακοί που με πάθος αγωνίζονται για να μην αλλάξει το άθλιο ελληνικό πανεπιστήμιο φοίτησαν οι ίδιοι στο LSE, στέλνουν το παιδί τους στην Οξφόρδη, και κανένας δεν εξεγείρεται γι’ αυτήν την αντίφαση.

Η συμπεριφορά των «οργανικών διανοουμένων» έχει επίπτωση στις επιλογές που κάνουν οι υπόλοιποι πολίτες όταν μπορούν. Το παιδί θα πάει στο φροντιστήριο για τα αγγλικά και ίσως θα ετοιμαστεί με ιδιαίτερα για τις πανελλαδικές. Τον γιατρό θέλει να τον διαλέξει ο ίδιος ο ασθενής, και δεν θα δεχθεί κανόνες που κατανέμουν αυτόματα τις περιπτώσεις. Είναι λογικές αυτές οι επιλογές όταν τα δημόσια σχολεία και ιατρεία είναι τόσο ανεπαρκή. Δεν παύουν όμως να δηλώνουν μια απάθεια για τα κοινά, μια μοιρολατρική σχεδόν αντίληψη ότι δεν μπορεί κανείς να τα βελτιώσει με συλλογική δράση. Ετσι αντί να διεκδικούν καλύτερες μεθόδους διδασκαλίας και κυρώσεις για τους ανεπαρκείς δασκάλους, οι γονείς σιωπούν, πληρώνουν φροντιστήρια, και μερικοί ξεσπάνε στην τρόικα.

Καταλήξαμε να έχουμε ένα μεγάλο Δημόσιο, χωρίς όμως τον αντίστοιχο «δήμο» όπου να συζητιούνται προβλήματα και απαντήσεις και να παίρνονται αποφάσεις γενικής εφαρμογής. Αντί για δήμο έχουμε ιδιωτικές και συντεχνιακές λύσεις. Ακόμα και στο ΙΚΑ, που είναι γενικός και όχι συντεχνιακός φορέας, δεν έχει νόημα η συζήτηση για το γενικό όριο ηλικίας, αφού μόνο το 15% των συνταξιούχων βγαίνει με αυτό το όριο – τόσες πολλές είναι οι εξαιρέσεις.

Εγραφα σε προηγούμενο κείμενο ότι πρέπει να αναζητήσουμε τη σιωπηρή συναίνεση στη βάση της κοινωνίας για να σκεφτούμε πώς θα πορευτούμε. Η συναίνεση για το κοινωνικό κράτος ώς τώρα ήταν περίπου η εξής: να είναι μεγάλο, αλλά χωρίς γενικούς και αυστηρούς κανόνες, ώστε να μπορούν μερικοί να ωφεληθούν από εξαιρέσεις, αν βρουν τρόπο νομότυπο ή και παράνομο. Το κράτος των εξαιρέσεων έφτασε στο αδιέξοδο. Πώς μπορεί να αναμορφωθεί, απηχώντας όμως μια ευρεία συναίνεση;

Ενα μέρος της απάντησης το δίνει η τρόικα: ενοποιήστε φορείς και ταμεία, για να υπάρχουν γενικοί κανόνες και στοιχειώδης προγραμματισμός, που είναι προαπαιτούμενα του δημοκρατικού ελέγχου. Προσθέτω εγώ: και για να έχουν οι ελίτ συμφέρον να τα βελτιώσουν για όλους.

Την υπόλοιπη απάντηση πρέπει να τη δώσουν οι οργανικοί διανοούμενοι. Είτε μερικοί από τους παλαιότερους, αν έχουν καταλάβει τι έγινε, είτε ένας νέος τύπος που γεννιέται τώρα στις ομάδες ακτιβιστών και στα κοινωνικά δίκτυα. Σε ποια κατεύθυνση, και με ποιες προϋποθέσεις, μένει για επόμενο άρθρο.

*Ο κ. Αρίστος Δοξιάδης είναι οικονομολόγος και στέλεχος εταιρείας venture capital.

ΠΗΓΗ: http://news.kathimerini.gr

Read Full Post »